U.Ü. KÜTÜPHANE YÖNERGESİ
 


I. BÖLÜM - GENEL HÜKÜMLER


Amaç : Madde 1- Bu yönerge, Uludağ Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ile bağlı birim kütüphanelerinin;

a) Tanımını,

b) Örgütlenmesini,

c) Personel yapısını belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.

 Kapsam :

 Madde 2 - Bu yönerge Uludağ Üniversitesi bünyesinde bulunan; Merkez Kütüphane ve Birim Kütüphanelerini kapsar.

 Tanımlar

 Madde 3 - Bu Yönergede geçen;

a) “Üniversite” Uludağ Üniversitesi’ni,

b) “Daire Başkanlığı” Uludağ Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığını,

c) “Şube Müdürlüğü” Daire Başkanlığına bağlı yönetim birimini,

d) “Birim Kütüphaneleri” Uludağ Üniversitesi’ne bağlı fakülteler, enstitüler ve yüksekokulların kütüphanelerini,

e) “Kütüphaneci” eğitim-öğretim, araştırma ve danışmanlık için kullanıcıların ne tür bilgi kaynaklarına gerek duyacaklarını belirleyen, bilimsel ve teknik gelişmeleri izleyerek bilgi ve belgelere kolayca erişilmesi için gerekli araç-gereç ve yöntemleri belirleyip düzenlemeleri yapan, bilgi kaynaklarından en iyi şekilde yararlanılması için gerekli kütüphanecilik eğitimi görmüş, uzman elemanı,

f) “Materyal” Kütüphanelerde kullanılabilir her türlü malzemeyi,

 g)“Kullanıcı” bu yönerge çerçevesinde kütüphanelerden yararlanabilen herkesi ifade eder.


 İKİNCİ BÖLÜM


 ÖRGÜTLENME

 Örgütlenme Amaçları

Madde 5- Üniversite’deki Kütüphane hizmetlerinin tek bir merkezi kütüphane çerçevesi içinde örgütlenmesi ve yürütülmesi esastır.

Teknik hizmetleri kendilerince yürütmek koşuluyla, dağınık yerleşimi olan üniversitede, bağlı fakülte, enstitü ve yüksekokullar için birer “Birim Kütüphanesi” kurulabilir.

 Bölümler ve daha alt düzeydeki birimler için ayrı ayrı kütüphaneler kurulamaz.

 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


 YÖNETİM

 Yönetim

Madde 6- Üniversitedeki Kütüphane hizmetleri bu yönerge hükümleri çerçevesinde Daire Başkanlığı, başkanlığa bağlı Şube Müdürlükleri, Birim yöneticileri ve Birim Kütüphane yöneticileri tarafından düzenlenir ve yürütülür.

Bu yönergenin 5. Maddesi uyarınca kurulan Kütüphaneler, Daire Başkanlığının gözetim ve denetimi altında görev yaparlar.

 Organlar

Madde 7- Kütüphane hizmetleri aşağıdaki organlarca yürütülür,

- Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı;

- Şube Müdürlüğü;

- Birim Yöneticiliği;

- Birim Kütüphanesi yöneticiliği.

 Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı

Madde 8- Daire Başkanlığı, Kütüphanecilik eğitimi görmüş kişiler arasından atanacak bir başkanın yönetiminde aşağıdaki görevleri yapar;

a) Kütüphane hizmetleri için yeterli kadroyu oluşturmada gerekli çalışmaları yapmak, Kütüphane veya kütüphanelere atanacak yada görevlendirilecek personel konusunda Rektörlüğe görüş bildirmek ve Üniversitedeki Kütüphane personeli üzerinde genel eğitim ve denetim görevini yürütmek.

 b) Şube Müdürlüğünden ve Birim Kütüphanelerinden yapılan istekleri gözönüne alarak her yıl yurt içinden ve yurt dışından sağlanacak kitap, süreli yayın, araç-gereç ve benzeri materyal için gerekli bütçe taslağını hazırlayıp Rektörlüğe sunmak.

c) Kütüphanecilik alanındaki gelişmeleri izleyerek yeni teknolojilerin kütüphaneye girmesi için çalışmalar yapmak.

d) Eğitim-öğretim ve araştırmaların gerektirdiği her türlü bilgi ve belgenin sağlanmasını; sağlanan bilgilerin sistematik bir şekilde düzenlenerek kullanıma sunulması için gerekli kütüphane hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve denetlemek.

 e) Yapılmış olan istekleri, gereksinim ve öncelikleri üzerinde ilgili kütüphane yöneticilerinin görüşlerini gözönüne alarak, sağlanan ödenek miktarının kütüphanelere dengeli bir şekilde dağılımını yapmak ve buna göre satın alınacak kütüphane materyali konusunda Rektörlüğe önerilerde bulunmak.

f) Gerektiğinde Kütüphanecilik eğitimi gören öğrencilere staj ve uygulama çalışmaları yaptırmak.

g) Kütüphane hizmetleri hakkında faaliyet raporu hazırlamak ve her eğitim-öğretim yılı sonunda Rektörlüğe sunmak.

h) Merkez ve birim kütüphanelerinin eşgüdüm ve işbirliği içinde çalışmalarını sağlamak.

 Şube Müdürlüğü

Madde 9- Şube Müdürlüğü, Kütüphanecilik eğitimi görmüş kişiler arasından atanacak bir Müdür yönetiminde aşağıdaki görevleri yapar:

 a) Kataloglama ve sınıflama işlerini düzenler ve işlemlerin düzenli yapılmasını sağlar.

b) Daire Başkanlığı ile bağlı birimlerin, yayın sağlama işlerinin düzenlenmesini ve işlemlerini organize eder.

 c) Yerleştirme işlerinin yapılması, kütüphane derme’sinin bakımı ve korunması ile ilgili önlemleri alır.

 d) Kullanıcıların, Kütüphane içinde ve dışında yararlandırılmasının, kütüphanenin açık bulundurulması gerekli zamana göre yapılmasını sağlar.

e) Okuma salonları, depo, ödünç verme bölümü arasında yerleştirme ve yararlandırma hizmetlerinin düzenli ve sürekli olarak yapılmasını organize eder.

f) Her eğitim-öğretim yılı sonunda kütüphane faaliyetleri ve gelecekle ilgili istekleri hakkında yıllık rapor hazırlayıp Daire Başkanlığına sunar.

 Birim Yöneticiliği

Madde 10 - Birim Yöneticiliği, Kütüphanecilik eğitimi görmüş uzman kişiler arasından görevlendirilen Birim Yöneticisi aşağıdaki görevleri yapar:

a) Birim’de yapılan bütün işleri organize etmek.

b) Her eğitim-öğretim yılı sonunda yapılan faaliyetleri rapor halinde Şube Müdürüne sunmak.

 Birim Kütüphane Yöneticiliği

Madde 11 - Birim Kütüphaneleri, tercihan kütüphanecilik eğitimi görmüş kişiler arasından atanacak bir yöneticinin yönetiminde aşağıdaki görevleri yapar.

a) Kütüphanelerinde verilecek hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesi içinde yürütmek.

b) Kütüphanelerince gereksinim duyulan her türlü kütüphane materyalini Daire Başkanlığı’na bildirmek.

c) Her eğitim-öğretim yılı sonunda, hazırlayacağı faaliyet raporunu Daire Başkanlığına sunmak.

d) Bu yönerge uyarınca görev alanına giren ve kütüphane hizmetlerinin gerektirdiği diğer çalışmaları yapmak.


 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


 KÜTÜPHANE HİZMETLERİ


Madde 12- Kütüphane hizmetleri “Teknik Hizmetler” ve “Kullanıcı Hizmetleri” olmak üzere ikiye ayrılır.

 Teknik Hizmetler

Madde 13- Gereksinim duyulan her türlü kütüphane materyalinin, seçiminden kullanıcıya ulaşmasına kadar geçen süreç içersinde yapılan işlerin tamamıdır.

Madde 14- Teknik hizmetleri oluşturan servisler:

a) Sağlama Servisi : Üniversitenin, eğitim-öğretim ve araştırmalar için gereksinim duyduğu her türlü kütüphane materyalini satın alma, bağış ve değişim yoluyla sağlamak.

 b) Kataloglama ve Sınıflandırma Servisi: Kütüphaneye sağlanan her türlü materyalin en uygun sisteme göre düzenlenerek kullanıcıların yararlanmasına sunmak.

c) Süreli Yayınlar Servisi : Kütüphaneye sağlanan süreli yayınları belli bir düzen içersinde kullanıma sunmak.

d) Dokümantasyon Servisi : Üniversite’deki bilimsel dokümanları derlemek ve belli bir sistem içersinde kullanıcılara sunmak ayrıca çeşitli bibliyografyalar hazırlamak. a, b, c ve d şıklarında sayılan işlerin tamamı bir uzman kütüphaneci yönetiminde, uzman kütüphaneciler ve diğer görevliler tarafından yürütülür.

e) Ciltleme İşlemleri ve Onarım Servisi: Basılı bilgi kaynaklarının onarım ve ciltlenmesi işlemlerinin yapıldığı servistir.

 Kullanıcı Hizmetleri

Madde 15- Bilgi kaynaklarından ve kütüphanelerden, kullanıcıların en verimli şekilde yararlanmalarını sağlayan hizmetlerdir.

Madde 16- Kullanıcı hizmetlerini oluşturan servisler:

a) Danışma Servisi: Kütüphane dermesinin düzen ve kullanımının, kullanıcılara tanıtımını sağlayan servistir. Bu servis, kütüphane materyallerinin kullanımına yardımcı olmak amacıyla eğitim programları düzenlemek, yayın taramaları yapmak, yeni çıkan yayınları kullanıcılara duyurmak ve enformasyon hizmetlerini yürütmek.

b) Ödünç Verme Servisi : Kütüphane dermesinin, kütüphane içi ve dışı dolaşımını sağlamak, denetlemek, kütüphanelerarası kaynak alış-verişinde bulunmak ve kütüphane materyali ile ilgili fotokopi işlerini yapmak.

c) Görsel-İşitsel Hizmetler Servisi: Eğitim-öğretim ve araştırmayı destekleyecek görsel-işitsel araç ve gereçleri seçmek, üretmek, sağlamak, çoğaltmak, belli bir düzen içinde hizmete sunmak ve bakımını yapmak. a, b ve c şıklarında sayılan işlerin tamamı bir uzman kütüphaneci yönetiminde, diğer görevliler tarafından yürütülür.


 BEŞİNCİ BÖLÜM


 KÜTÜPHANELERDEN YARARLANMA


Madde 17- Üniversite mensubu olanlar ve dışarıdan gelen araştırmacılar kimlik göstererek kütüphanelerden yararlanabilir. Üniversitelerarası işbirliğinin gereği olarak kütüphaneler, diğer üniversitelerin öğretim elemanları ve öğrencilerinin yararlanmasına açıktır. Ancak dışarıdan gelen araştırmacılar ile diğer üniversitelerin öğretim elemanları, kütüphanelerimizdeki materyali, kendi kütüphaneleri aracılığıyla ödünç alabilirler.

 Ücret Karşılığında Yararlanma

Madde18- Her eğitim-öğretim yılı başında Daire Başkanlığının önerileri üzerine Rektörlükçe, kütüphanelerin hangi hizmetlerinden ne kadar ücret karşılığında yararlanılabileceği belirlenir ve tüm kütüphanelerdeki ilgililere duyurulur.

 Ödünç Verme

Madde19- Madde 20’de belirlenenler dışındaki materyalin ödünç verilmesine ilişkin esaslar bu yönerge hükümleri çerçevesi içinde Daire Başkanlığı tarafından yeniden belirlenebilir.

a) Öğretim elemanları bir defa da 30 (otuz) gün süreyle ençok 5 (beş) kitap; Yüksek Lisans ve Doktora öğrencileri bir defada 15 (onbeş) gün süreyle en çok 3 (üç) kitap; ön lisans, lisans öğrencileri ve idari personel bir defada 15 (onbeş) gün süreyle en çok 2 (iki) kitap ödünç alabilirler.

 b) Kullanıcılar, ödünç aldıkları materyalleri ödünç verme süreleri sonunda iade etmedikçe yeni materyal ödünç alamazlar.

c) Kullanıcıların ödünç materyal alabilmeleri için Daire Başkanlığı’nca verilen ve her dönem onaylanan kütüphane kartına sahip olmaları gerekir.

d) Başka bir kullanıcıda bulunan materyal rezerve ettirilebilir. Rezerve edilen materyal 7 gün içinde alınmazsa rezerve işlemi iptal edilir.

 e) Akademik ve İdari personel ciltli 2 dergiyi 7 gün süreyle ödünç alabilirler.

f) Ödünç alınan materyal süresi içinde başka bir kullanıcı tarafından istenmemiş ise, o materyalin bir defa daha aynı süre ile aynı kullanıcıda bulunmasına izin verilebilir. Bu ek süre sonunda iade edilen bir materyal en az 1 (bir) hafta kütüphanede kalmadıkça aynı kullanıcıya tekrar ödünç verilmez.

g) Daire Başkanlığı, gerektiğinde ödünç verme süresi dolmadan materyali geri isteyebilir.

h) Başka üniversitelerin öğretim elemanlarına materyal ödünç verme işlemlerinde karşılıklı işbirliği esası uygulanır.

 Ödünç Verilmeyecek Kütüphane Materyalleri

Madde 20- Aşağıda belirtilen kütüphane materyalleri dışarıya ödünç verilmez.

a) Başvuru kaynakları (Abstract, Index, Sözlük, Ansiklopedi, v.b.).

b) Tezler.

c) Görsel-işitsel araçlar.

d) Süreli yayınlar.

e) Müzik notaları.

f) Rezerve kitaplar.

g) Atlas ve haritalar.

h) Koleksiyon parçaları, sanatsal materyaller, v.b. i) Yazma ve nadir basma eserleri.

j) Daire Başkanlığı tarafından belirlenen ve kütüphane dışına çıkarılmasında sakınca bulunan diğer materyaller

Kullanıcılar, bu gibi materyallerden sadece kütüphane içinde ve gerektiğinde bir görevlinin gözetiminde yararlanabilir.

 Ödünç Alanın Yükümlülükleri ve Ödünç Vermede Alınacak Önlemler

Madde 21- Kütüphaneden ödünç materyal alan kullanıcılar aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.

 a) Kullanıcı ödünç aldığı materyali iyi kullanmakla ve belirtilen iade tarihinde geri vermekle yükümlüdür.

b) Gününde iade edilmeyen kütüphane materyalinden her geçen gün için para cezası alınır. Bu cezanın miktarı Daire Başkanlığı’nın önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenir. Bu para kütüphane gereksinimleri için harcanır. Para cezasını ödemeyenler ödünç materyal verilmez. Gecikme cezası uygulanan gün sayısının 30 (otuz) günü aşması halinde, kütüphane yöneticileri, gecikme cezasını uygulamaya devam etmekte veya o materyal hakkında kaybedilmiş gibi işlem yapmakta serbesttirler. Üniversite mensuplarına uygulanan materyal kaybetme veya gecikme cezası ödenmediği takdirde aylıklarından kesilir.

c) Öğrenciler (ön lisans, lisans, yükseklisans ve doktora) mezuniyetlerinde ve kayıtlarının silinmesi durumunda ilişik kesme belgesi almak zorundadırlar. Bu öğrencilerin isimleri ilgili birimce zaman geçmeden Daire Başkanlığına bildirilir. Kütüphaneye borçlu olan öğrencilere ilişik kesme belgesi verilmez. Bu konuda Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Dekanlıklar, Enstitü ve Yüksekokullar ve diğer birimler arasında işbirliği yapılır.

d) Üniversiteden emekli olan, istifa nedeniyle ayrılan veya görevlendirme yada askerlikle bir süre üniversiteden uzaklaşan Akademik ve İdari Personel, ödünç aldıkları kütüphane materyalini geri vererek, kütüphaneden (varsa kendi Kütüphanesinden ve Merkez Kütüphaneden) ilişik kesme belgesi almak zorundadırlar. Bu işlem, Daire Başkanlığı ve Personel Dairesi Başkanlığının işbirliği ile yürütülür.

e) Ödünç alınan materyalin kaybedilmesi yada yıpratılması durumunda; 1. Kullanıcıdan iade etmediği kütüphane materyalini 15 (onbeş) gün içinde sağlanması istenir. 2. Bunu sağlayamıyorsa, materyalin bedeli güncel değeri %50 eklenerek ödetilir ve ayrıca gecikme cezası da alınır. 3. Kaybedilmiş yada yıpratılmış kütüphane materyalinin piyasada bulunamaması durumunda madde 22’de sözü edilen Değer Takdir Komisyonunca belirlenen değeri ödettirilir.

f) Materyal kaybından dolayı tahsil edilecek miktar Uludağ Üniversitesi Gelir Bütçesi’ne irat kaydedilir.

g)Bu ilkelere uymayanlar, uyulmasında güçlük çıkartanlar, aldıkları materyalleri veya kütüphane tesislerini tahrip edenler, kütüphaneden izinsiz materyal çıkartmaya teşebbüs edenler, kütüphane personelinin görev yapmalarını engelleyenler, okuma salonlarında disiplini ve sessizliği bozanların üniversite kütüphanelerinden yararlanma hakları kaldırılabilir. Ayrıca disiplin yönetmelikleri hükümleri saklıdır.

 ALTINCI BÖLÜM


DEĞER TAKDİR KOMİSYONU


Madde 22- Değer Takdir Komisyonu, kullanıcıların kaybettikleri kütüphane materyallerinin günün rayiç değerleri göz önüne alınarak değerinin belirlenmesi ve bu değerin Üniversite Gelir Bütçe’sine aktarılması konusunda Rektörün belirleyeceği en az 3 (üç) kişiden oluşur. Değer Takdir Komisyonu, kaybolan Kütüphane materyalinin değerinin belirlenmesi için piyasa araştırması yapar, basılmış bütün yayınlar dahil her türlü bilgiyi içeren kütüphanecilik başvuru kaynaklarını (Books in Print, Booklist, çeşitli yayınevi katalogları, v.b.) inceler, bu materyalin hacmi, cilt bedeli, kağıt kalitesi, ulaşım masrafları, paranın zaman içerisinde değer kaybı, antika ve sanatsal değerleri, nadir eser olup olmadığı gibi hususları gözönünde bulundurarak değer tesbitinde bulunur. Değer Takdir Komisyonu’nun kararı ita amirinin onayına sunulur. Değer Takdir Komisyonu, kütüphanemize bağış yoluyla gelen ve fiyatı belli olmayan materyalin değerini demirbaş kayıtlarına geçirmek üzere tesbit eder.

Yürürlük

Madde 23- Bu yönerge Üniversite Senatosu’nun onay tarihinden sonra yürürlüğe girer (16 Mart 1995).

Madde 24- Uludağ Üniversitesi Senatosunun 26 Mart 1987 tarih ve 87-2 sayılı oturumunda kabul ettiği “Uludağ Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Merkezi Yönergesi” yürürlükten kaldırılmıştır.

 Yürütme

Madde 25- Bu yönerge hükümlerini Uludağ Üniversitesi Rektörü yürütür.